SINH SẢN CỦA HEO

     Trong nghề nuôi heo, ai cũng biết rõ điều này: nuôi heo thịt không lợi bằng nuôi heo nái. Vì vậy, nếu đủ điều kiện (vốn liếng và mặt bằng) ai cũng thích nuôi heo nái.Trong phạm vi chăn nuôi gia đình, họ nuôi một vài con, còn nếu có điều kiện sẽ nuôi hàng chục, hàng trăm con nái...

     Do lẽ đó, đã sống với nghề nuôi heo, dù chỉ nuôi heo thịt, bất cứ ai cũng để tâm tìm hiểu đến sự sinh sản của heo, bất cứ ai cũng biết đến việc cách thức chọn heo để giống, biết hiện tượng heo cái động dục, cách nuôi heo mang thai, nuôi heo con... Sự hiểu biết đó, dù có chưa được đầy đủ lắm cũng giúp ích cho người sống với nghề nuôi heo rất nhiều.

1.    Tuổi động dục và chu kỳ động dục của heo cái:

Tuổi động dục của heo cái sớm hay muộn là tùy ở từng giống heo, và cũng còn tuỳ vào sự phát triển cơ thể của mỗi con heo. Nếu được sống trong điều kiện chăn nuôi tốt heo sẽ mau lớn thì chúng động dục sớm. Ngược lại, nếu nuôi trong điều kiện bữa đói bữa no, chăm sóc kém, hoặc vướng bệnh tật khiến heo ốm yếu thì dù giống tốt đến đâu, tuổi động dục của con heo đó cũng đến trễ.

Thông thường từ 6 đến 7 tháng tuổi, heo cái đã bắt đầu động dục. Thời gian động dục của heo cái kéo dài tôi đa 48 giờ. Nếu không được phối giống, hay phối giống mà không đậu thai thì 21 ngày sau, heo sẽ động dục trở lại. Như vậy chu kỳ động dục của heo cái là 21 ngày, có khi sớm hơn một hai ngày.

Heo động dục rất dễ biết, vì nó để lộ ra những hiện tượng sau đây:

Heo biếng ăn, có khi bỏ ăn. Đã thế, nó còn cắn phá chuồng, cắn máng ăn, máng uống...

Tinh thần không ổn định, thỉnh thoảng mắt dáo dác nhìn ra phía cửa chuồng nửa như muốn vượt ra ngoài, nửa như chờ đợi heo nọc tới.

Quan sát âm hộ của heo thấy nở lớn hơn bình thường, mọng đỏ, bên trong có nhiều nước nhờn.

2.    Phương pháp cho heo động dục đổng loạt:

Phương pháp cho heo lên giống đồng loạt của Bỉ, đã được áp dụng nhiều năm tại nước ta và đã đem lại kết quả khả quan.

Kỹ thuật cho heo lên giống đồng loạt này chỉ áp dụng cho các trại heo công nghiệp, và dành riêng cho heo nái đã đẻ lứa rạ.

Mọi việc cần phải thực thi như sau:

Heo con mới được 34 đến 39 ngày tuổi đã cho dứt hẳn sữa mẹ để bắt ra nuôi riêng.

Heo mẹ liền sau đó bị bỏ đói hoàn toàn 2 ngày. Vì nhịn đói như vậy nên nó mất hết khả năng tiết sữa, và nhờ đó mà kích thích sự lên giống.

Qua ngày thứ ba mới cho heo mẹ ăn 1kg thức ăn hỗn hợp.

Đến ngày thứ tư cho ăn 2kg thức ăn hỗn hợp.

Ngày thứ năm tăng khẩu phần ăn lên 3kg thức ăn hỗn hợp.

Trong suốt 5 ngày bị lẻ con sớm và được ăn không đủ no đó, heo nái lúc nào cũng bồn chồn nóng nảy, một phần vì nhớ con, một phần do cơ thể nó đang rạo rực vì hiện tượng lên giống bất thường. Khoảng giữa ngày thứ 5, nái tỏ ra định tĩnh trở lại.

- Vào ngày thứ 6 (tính từ khi bị lẻ con) là thời điểm tốt nhất cho nái phối giống (phối trực tiếp hay thụ tinh nhân tạo). Lúc này nái chịu đứng yên vì đúng thời điểm chịu đực. Tỷ lệ đậu thai có thể đạt được trên 80%.

Thật ra, sau khi bỏ đói 2 ngày, qua ngày thứ ba dù bị ăn đói, nhưng hiện tượng động dục của heo nái đã xảy ra: âm hộ nó từ màu tái đã trở nên hồng. Sang ngày thứ tư, âm hộ sưng to lên, và hôm sau đó âm hộ nó mềm lại và bên trong có nước nhờn.

Sau khi phối giống hay thụ tinh nhân tạo xong, tính tình heo nái lại biến đổi, nó lại tỏ ra bồn chồn như những ngày đầu lẻ con. Nhưng, mấy hôm sau hiện tượng nóng nảy này sẽ biến mất.

Phương pháp cho heo nái động dục đồng loạt đem lại cho ta nhiều điều lợi như sau:

Kiểm soát dễ dàng số heo nái lên giống và cho phôi giống đúng thời điểm nên đạt tỷ lệ đậu thai cao.

Loại thải những nái bị nân hay bị bệnh đường sinh dục như rối loạn nội tiết.

Loại thải hay nuôi bồi dưỡng những heo nọc khả năng phối giống kém.

Do dứt sữa heo con đồng loạt nên tiện việc tiêm phòng các bệnh truyền nhiễm cho chúng, đồng thời dễ dàng phân loại ra nuôi.

Dễ dàng trong việc sát trùng và tổng vệ sinh chuồng heo đẻ cùng lúc, góp phần ngăn ngừa dịch bệnh.

Phương pháp cho heo nái động dục đồng loạt rất hợp với các nuôi heo bán công nghiệp hay công nghiệp.

3.    Phối giống trực tiếp:

Khi heo nái có hiện tượng biếng ăn hay bỏ ăn, phá chuồng phá máng, và quan sát âm hộ của heo thẩy sưng to và ửng màu hồng, bên trong có nước nhờn... điều đó giúp cho ta biết con heo nái đó đang ở vào thời kỳ động dục.

Thời gian động dục của heo nái chỉ kéo dài có 2 ngày. Trong thời gian đó, nếu để bàn tay ấn mạnh lên mông của nó mà nó chịu đứng yên, đó là thời điểm phối giống tốt nhất. Lúc này nếu có heo nọc, nái sẽ chịu đứng yên cho phối giống, và tỷ lệ đậu thai rất cao.

Nếu nhà không sẵn heo nọc thì khi nái bắt đầu có hiện tượng động dục, ta nên liên hệ trước với nơi có heo nọc phối thuê để họ chở heo nọc đến đúng lúc. Trong việc phối giống nên lùa heo đực vào chuồng heo cái, chứ không nên làm ngược lại. Heo nái được nọc phủ 2 lần: một lần chiều hôm trước, lần thứ hai vào sáng hôm sau; hoặc phối hai lần sáng và chiều trong ngày.

4.    Thụ tinh nhân tạo:

Muốn thụ tinh nhân tạo cho heo nái, thì khi nái dang có triệu chứng động dục, ta nên đến trạm thụ tinh heo gần nơi cư ngụ của mình báo tin, để chuyên viên ở đây hay biết, và chính họ sẽ đích thân đến tận chuồng theo dõi hầu bơm tinh cho heo đúng thời điểm.

Việc thụ tinh nhân tạo cho heo không phải là việc mới lạ đối với chúng ta, vì đã được thực hiện từ những năm đầu của thập niên 60 của thế kỷ trước.

Thụ tinh nhân tạo là bơm tinh trùng của heo giống vào tận tử cung của heo nái nhờ vào dụng cụ bơm tinh. Việc làm rất đơn giản và thực hiện nhanh khoảng 5 phút là xong. Trước đây, số tinh dịch heo giống được nhập từ nước ngoài về, nhưng những năm về sau, ta đã có những chuyên viên lành nghề đủ khả năng sản xuất được tinh dịch heo đủ đáp ứng cho nhu cầu của các nhà nuôi heo trong nước.

Thụ tinh nhân tạo có điều lợi trước mắt là cung cấp tinh heo rặc dòng đang nổi tiếng cho năng suất cao trên thế giởi, tạo ra những bầy heo con giống tốt. Trong khi đó, heo nọc trong nước dù giống tốt nhưng đa số chưa hẳn đã rặc dòng nên heo con sinh ra phần nhiều không đạt chuẩn. Điều đáng đề cập đến nữa là nhờ vào việc thụ tinh nhân tạo mà có thể giải quyết nhanh hàng loạt heo nái đồng loạt lên giống cùng lúc được thụ thai ngay. Trong trường hợp này, nếu cho heo nọc phối giống trực tiếp, thử hỏi liệu phải tìm đâu ra đủ số heo nọc cùng lúc để giải quyết vấn đề này.

5.    Triệu chứng heo nái đậu thai:

Sau khi được phối giống, heo nái lộ vẻ mệt mỏi và thường chọn một nơi yên tĩnh trong chuồng đế nghỉ ngơi. Những triệu chứng ban đầu giúp ta tin tưởng một phần nào heo nái đã có chữa, khi thấy những ngày sau đó heo nái ăn nhiều hơn và cũng ngủ nhiều hơn bình thường.

Nhưng, cần chờ 21 ngày sau ngày phối giống, nếu heo không có triệu chứng động dục trở lại thì mới tin chắc là heo đã cấn chửa.

Với heo nái chửa lứa so, dù phối giống được 2 tháng vẫn chưa lộ ra trên thân mình nó một triệu chứng khác lạ nào giúp ta biết được nó đã có chửa hay chưa. Còn heo đẻ lứa rạ thì vào giai đoạn này đã có những dấu hiệu báo cho ta biết con heo đó đã có chửa:

Ăn và ngủ nhiều hơn bình thường.

Thân hình đầy đặn, mập hơn trước, bộ lông óng mượt.

Nây bụng nở nang

Hai hàng vú căng hơn bình thường, đầu vú ửng đỏ tươi tắn.

6.    Nuôi nái mang thai:

Thời gian mang thai của heo nái là 3 tháng, 3 tuần và 3 ngày, tức 114 ngày. Nhưng, thực tế có nái đẻ trước hay sau thời gian đó một vài ngày, thậm chí ba bốn ngày cũng được coi là chuyện bình thường. Trừ trường hợp heo đẻ sớm 10 ngày hay nửa tháng thì đó là đẻ non.

Trong suốt thời gian heo nái mang thai, nó phải được nuôi nấng và chăm sóc đặc biệt, vừa bảo vệ sức khỏe của heo mẹ lại vừa nuôi dưỡng hàng chục bào thai trong bụng đang phát triển từng ngày. Ngoài ra, ta còn phải làm những việc sau đây:

Nuôi cách ly: Khi biết chắc là heo đã mang thai thì nên nuôi cách ly mỗi nái một chuồng để nái được yên tĩnh nghĩ ngơi, đồng thời cũng tránh việc chúng giỡn hoặc cắn lộn nhau có thể gây xẩy thai. Chuồng cần có diện tích rộng từ 8m2 trở lên, và nền chuồng nên có độ nhám cần thiết để tránh heo bị trượt ngã, nguy hiểm nhất là vào tháng gần sanh.

Không rượt đuổi: Khi mang thai heo trở nên chậm chập, xoay trở khó khăn, vì vậy khi tắm rửa cho heo hoặc làm vệ sinh chuồng ta nên tránh làm cho heo hoảng hốt. Và điều cấm kị là không nên rượt đuổi, đánh đập khiến heo phải chạy lồng lên, dễ dẫn đến hư thai.

Cho heo vận động: Trong suốt thời gian mang thai heo nái cần được vận động nhiều, để giúp bào thai bên trong phát triển tốt, mà sau này nái cũng dễ đẻ. Nên cho heo vận động ngoài sân nắng cả sáng lẫn chiều, nêu thời tiêt tôt. Nhờ được vận động nhiều heo mẹ cũng bớt mập mỡ, cơ bắp săn chắc, sức khỏe tốt hơn là bị nhốt tù hãm mãi trong chuồng.

Tắm và vệ sinh chuồng: Hằng ngày nên tắm heo chửa ít nhất một lần, kết hợp với việc xịt rửa sạch chuồng trại. Trong khi tắm chải nên tạo cử chỉ thân thiện và mọi cử động phải nhẹ nhàng để tránh cho heo khỏi hốt hoảng. Nên rửa sạch bộ vú và phía sau của heo.

Theo dõi sức khỏe: Trong thời gian nái mang thai ta nên thường xuyên theo dõi sức khỏe của nó, để kịp thời cứu chữa ngay khi phát giác heo bị bệnh. Nên theo dõi cách ăn uổng của heo, nhờ đó mà đoán biết được sức khỏe của nó. Chẳng hạn thấy heo mang thai bị táo bón (phân vón cục), nên cho ăn nhiều rau.

Giảm thức ăn đạm: Còn chừng một tuần lễ nữa heo đẻ, ta nên giảm dần chất đạm trong thức ăn, điều này sẽ đem đến cái lợi là tránh bị viêm vú, nhất là đối với heo cao sản.

7.    Triệu chứng heo sắp đẻ:

Còn nửa tháng sau cùng của thời gian chửa nghén, bụng heo mẹ bắt đầu sa xuống, và từ đó nó bắt đầu đi đứng chậm chạp, xoay trở khó khăn.

Còn vài ba ngày nữa sinh con, bộ vú bắt đầu càng lớn và đã có sữa non. Âm hộ của heo cũng sưng to mọng đỏ. Heo ăn uống bình thường, nhưng đã tỏ ra mệt mỏi, rũ rượi, chỉ thích nằm yên một chỗ.

Trước giờ đẻ, heo nái không nằm yên một chỗ mà thường đứng lên nằm xuống, thỉnh thoảng ỉa đái lắt nhắt khắp nơi trong chuồng. Tính tình heo trở nên bất ổn, nó thích cắn phá máng ăn, vách ngăn... Quan sát âm hộ, ta thấy có nhiều nước nhờn sánh đặc.

8.    Đỡ đẻ cho heo:

Khi heo nái vừa có triệu chứng chuyển bụng, ta nên gấp rút làm vệ sinh chuồng một lần nữa. Sau đó, lót một lớp rơm khô dày vào một góc chuồng đôi diện với phía đặt máng ăn để heo làm ổ đẻ.

Gặp đống rơm heo nái liền tiến đến cắn phá và vung vãi tứ tung. Đó là cách “xoáy ổ” vụng về của nó. Sau đó, nái nằm trên đông rơm và thở mệt nhọc.

Bây giờ là lúc người có nhiệm vụ đỡ đẻ cho heo đã sẵn sàng túc trực cạnh chuồng, với túi “đồ nghề” đã sắm sẵn từ trước. Đó là một cái kéo đã sát trùng để cắt cuông rốn cho heo con. Một cái kềm bấm cũng sát trùng kỹ để cắt răng nanh của heo con. Một chai Oxy già, một chai thuôc đỏ, một cuộn chỉ để buộc cuông rốn và một sô giẻ sạch để lau nhớt trên mình heo con.

Người đỡ đẻ cho heo phải là người nhà, người từng chăm sóc cho heo hằng ngày để nó biết mặt và quen hơi. Người này phải rửa tay chân sạch sẽ bằng xà bông, cắt ngắn móng tay và thay quần áo sạch.

Trước khi đẻ, heo đứng lên quần ổ một hồi rồi mới nằm xuống, bắt đầu gò mình rặn nhẹ. Khi đẻ, heo thường nằm nghiêng, bôn chân duỗi thẳng, và khi con gần ra nó càng rặn thúc... Mỗi lần rặn là mỗi lần nó phải cong lưng rồi gò bụng thật tội nghiệp.

Người đỡ đẻ cho heo phải ngồi phía sau để chờ heo con ló đầu hay ló chân sau ra là kịp thời “rước” ra ngoài...

Heo con sơ sinh từ đầu đến đuôi dính nhiều nước nhờn. Có con còn nằm trong bọc. Ta nên xé toạc bọc ra để dùng giẻ khô sạch lau hết nhớt trên mình heo con, đồng thời lau sạch nhớt trong vòm miệng, trong mũi của nó để giúp đường hô hấp của nó được thông thoáng.

Việc làm ngay kê tiếp là dùng thuốc sát trùng như oxy già hoặc thuốc Teinture diode (hay Povidine) bôi quanh chân rốn heo con, sau đó dùng chỉ buộc cuông rốn (cách chân rốn khoảng 3cm) rồi cắt cuông rốn và sát trùng cuống rốn (tại vết cắt). Thế là đỡ đẻ xong một con.

Thông thường, con trước lọt lòng trước con sau khoảng 10 phút. Vì vậy trong 10 phút ngắn ngủi đó ta phải tranh thủ lo sạch sẽ cho heo con đẻ trước để còn kịp rước con thứ hai ra.

Có nhiều heo mẹ đẻ rất dễ, độ vài giờ là xong. Nhưng, cũng có con đẻ khó, người đỡ đẻ cho nó phải bỏ ăn bỏ uống cả ngày, hoặc cả đêm mới rước hết được bầy heo con ra.

Có nhiều nguyên nhân khiến con heo nái đó đẻ khó như:

Suốt thời gian mang thai, heo mẹ thiếu vận động, chỉ đi lại quanh quẩn trong ngăn chuồng chật hẹp lại ngủ nghỉ nhiều nên bào thai lớn, vì vậy mới đẻ khó.

Heo mẹ trong thời gian mang thai được bồi bổ quá nhiều nên mập mạp, sính ra đẻ khó. Có trường hợp cả giờ nó mới đủ sức rặn ra được một con.

Suốt thời gian mang thai, heo mẹ bị chủ cho ăn uống kham khổ, chủ yếu là xác mì, hèm rượu, bã đậu, một ít cám và rau nên thiếu dinh dưỡng trầm trọng. Vì thế khi chuyển bụng đẻ heo mẹ không đủ sức rặn để tống con ra ngoài.

Có trường hợp heo nái trong thời gian mang thai chủ cho ăn dưỡng chất, nhưng lại thiếu hụt Vitamin trầm trọng, nhất là Vitamin A, D, E, dẫn đến thai yếu hoặc thai đã chết khô trong bụng khiến việc sinh nở khó khăn.

Khi heo mẹ đẻ lâu (kéo dài từ 8 giờ đến 12 giờ, hoặc hơn) sẽ dẫn đến tai họa là con ra chậm sẽ bị chết ngộp trong bụng. Có con vừa lọt lòng đã ngập thở, người tím tái. Nếu người đỡ đẻ có nhiều kinh nghiệm, dùng phương pháp hô hấp nhân tạo kích thích đường hô hấp của nó hoạt động thì có nhiều hy vọng cứu sống được.

Tóm lại, trong thời gian heo nái mang thai nếu được chăm sóc chu đáo, ăn uống với khẩu phần ăn hợp lý, lại được hằng ngày cho ra sân nắng vận động nhiều giờ thì chúng sinh đẻ dễ dàng, không cần có người trợ giúp.

9.    Chăm sóc heo nái sau khi sinh con:

Chỉ những heo nái đẻ khó, thời gian sanh con quá lâu nên sau khi sinh xong đều mệt mỏi, nằm mẹp một chỗ nhiều giờ liền. Còn những nái đẻ bình thường khác, sau khi sinh hết bầy con, chúng còn đủ sức tìm đến đàn con để liếm láp khắp mình mẩy cho khô ráo, sau đó nó lại sẵn sàng nằm xucíng cho con bú.

Việc chăm sóc heo nái sau khi sanh xong, có nhiều việc cần phải làm ngay, và có nhiều việc phải theo dõi để khi cần còn xử lý kịp thời, nếu chậm trễ có khi họa lớn sẽ xảy ra.

Việc cần làm ngay là đặt sẵn một thau nước uống có pha chút muối cho heo mẹ uống, vì sau khi đẻ xong heo mẹ nào cụng khát nước cả. Việc làm kế tiếp là dùng giẻ sạch nhúng vào nước ấm để lau sạch bộ vú cùng âm hộ của heo. Sau đó, hốt bỏ rơm cũ và thay vào chuồng lớp rơm mới để mẹ con heo nằm cho ấm áp, và sạch sẽ.

Có nhiều con heo đẻ xong là đòi ăn, ta nên cho chúng ăn cháo gạo lứt pha chút đường, hay cháo thịt, và cho ăn no theo sở thích của nó.

Việc cần theo dõi là heo sẽ ra nhau bình thường hay không. Thường thường sau khi đẻ con độ vài giờ, lâu lắm là một buổi, nái sẽ rặn nhau ra ngoài hết. Khi nhau ra hết mới được coi là việc sinh đẻ của heo hoàn tất. Ngược lại, thì đó là chuyện đáng lo. Nếu quá 6 giờ mà heo chưa ra nhau, hoặc chỉ ra một phần nhỏ, sô còn lại còn sót bên trong thì cách tốt nhất là nên nhờ bác sĩ thú y can thiệp gấp. Vì, nếu nhau bị kẹt lại trong vài ngày sẽ sình thúi tan rữa ra từng mảng nhỏ, gây cho tử cung heo mẹ bị nhiễm trùng, có thể bị chết sau đó vài ngày. Mà bệnh này có cứu được thì cũng mất nhiều thời gian và tiền thuốc men, nhưng heo mẹ có thể bị vô sinh.

Việc kế tiếp là nên theo dõi xem heo mẹ có bị viêm tử cung hay không, có bị viêm vú hay không để còn kịp thời chữa trị.

Thường những heo nái đẻ lứa so dễ bị rách âm đạo và heo đẻ lứa rạ mà đẻ khó hay bị sót nhau, khó tránh được bệnh viêm tử cung. Triệu chứng dễ thây là heo mẹ bị sốt cao, nằm một chỗ, biếng ăn uống, âm hộ chảy mủ có khi lẫn máu xông mùi hòi thôi. Nêu viêm tử cung vì đẻ sót nhau thì lẫn lộn trong mủ còn có màng nhầy của nhau bị sình lâu ngày mà tan rữa ra từng mảnh.

Bệnh này cần can thiệp bằng trụ sinh và bơm rửa hằng ngày, trừ người chuyên môn ra không ai dễ dàng tự chữa trị được.

Nếu heo bị viêm vú, dù chỉ một vài cái vú trong bộ vú của nó bị sưng đỏ lên, nhưng cũng khiến heo mẹ bị sốt cao, bỏ ăn. Những vú còn lại cũng giảm sữa khiến bầy heo con bị đói.

Những vú bị viêm khiến heo mẹ bị đau nhức, nếu vắt ra ta sẽ thấy màu sữa không trắng đục như bình thường, mà có màu xanh lẫn màu hồng vì trong đó có mủ và máu, đồng thời sữa bị vón cục lại và có mùi hôi. Sữa này không nên cho heo con uống.

Có nhiều nguyên nhân khiến heo mẹ bị viêm vú, trong đó có nguyên nhân chính thường gặp nhât là trong suốt thời gian mang thai, nhất là trong tuần lễ cận ngày sanh, heo nái được cho ăn nhiều chất đạm, vì vậy khi đẻ sữa “xuống” rất nhiều khiến heo bị viêm vú. Bệnh này cũng dễ trị, nhưng phải trị kịp thời bằng việc chích các loại thuốc trụ sinh như Penicilline, hay Terramycine, cộng với thuôc bổ như vitamin c... kêt hợp với việc bôi thuôc mỡ lên vú viêm, có khi còn phải bơm thuốc trụ sinh qua đường tiết sữa ở núm vú, sau khi ép vắt cạn sữa.

Đúng ra bệnh viêm vú có thể phòng ngừa trước được, là khoảng mười ngày trước khi heo đẻ, ta bắt đầu giảm dần chất đạm trong khẩu phần ăn của heo để hạn chê việc tiết sữa. Nhưng, sau khi heo đẻ xong, ta lại cho heo ăn đầy đủ chất bổ dưỡng bình thường như trước để nó tiết đủ sữa nuôi con.

Một việc cần theo dõi nữa là xem trong những giờ đầu heo mẹ dôi xử với bầy con nó ra sao. Bởi vì, có nhiều heo mẹ vừa sinh con ra là quay lại cắn chết con và ăn thịt con nó luôn. Có nhiều heo mẹ vụng về đến nỗi đè chết con mà không hay biết. Để tránh trường hợp xảy ra một cách đáng tiếc và đáng thương này, hễ heo đẻ ra được con nào là người phụ trách đỡ đẻ cho heo liền bồng heo con lên để tạm thời cách ly ngay với mẹ nó. Như vậy tiện cho việc chăm sóc cho heo sơ sinh, trong đó có việc cắt rún và nhốt riêng để úm ẩm trong mấy giờ đầu.

Tại sao lại có việc heo nái ăn thịt con sơ sinh của nó?

Việc này có nhiều nguyên nhân:

Do heo mẹ quá khát nước sau khi sanh con. Do khát nên khi liếm khô lông heo con, heo mẹ liếm đi liếm lại cho đỡ cơn khát khiến da non heo con bị rách toạc ra, và máu thịt heo con vô tình đã là thứ ngon miệng cho heo mẹ giải khát. Trường hợp này ta thường thấy ở loài thỏ và loài chuột, chúng thường ăn con sơ sinh của chúng khi con còn ướt nhẹp chất nhờn. Một nguyên nhân khác cũng thường gặp là trong thời gian mang thai, heo nái ăn thiếu đạm động vật và chất khoáng nên... gặp thịt là nó quá thèm! Kế đó là những heo nái già gặp lúc đẻ khó, quá đau đớn và mệt trở nên bẳn tính, rượt cắn người quen đỡ đẻ cho nó và sẵn sàng cắn chết con của nó.

Đa sô' heo nái đều thương con, ham con, chỉ có số ít mới ăn con của chúng mà thôi. Nhưng, không phải những heo nái nào có tật ăn con là nên loại bỏ cả đâu. Hãy cố tìm hiểu xem nguyên nhân nào đã khiến chúng có tật xấu đó. Nếu thời gian mang thai nó bị ăn thiếu thôn chất đạm và khoáng trầm trọng, hay đẻ xong mà thiếu nước uống để giải khát thì lỗi đó một phần do ở người nuôi.

Còn tại sao heo sơ sinh thường bị mẹ đè chết?

Trường hợp này cũng thường xảy ra, nguyên nhân là do heo mẹ đẻ xong quá mệt (do đẻ khó...) nên lăn ra ngủ, đến nỗi đè lên con mà không hay biết. Cũng có thể do thân xác heo mẹ quá to, xoay trở chậm chạp, nặng nề nên mới vụng về nằm đè lên heo con. Trong khi đó, đa số heo sơ sinh đều khờ khạo, đi còn không vững thì làm sao biết cách tránh né.

Có một việc cần theo dõi nữa là heo mẹ mới sanh con được mây ngày mà đã có hiện tượng lên giống. Những người mới nuôi heo nái lần đầu thường cho đây là chuyện bất thường nên không biết phải giải quyết ra sao cho đúng. Có nhiều heo nái mới sanh con được ba bốn ngày đã có hiện tượng lên giống, do nó sung sức. Nếu gieo tinh nhân tạo hoặc dẫn heo nọc đến phối giống ngay thì tỷ lệ đậu thai rất cao. Thế nhưng, lúc này nái đang nuôi đàn con mọn, nên ít ai cho nó phối giống, mà chờ một hai chu kỳ sau.
 

Bài viết liên quan

Liên hệ với chúng tôi