Phòng trị bệnh phó thương hàn ở lợn

Bệnh phó thương hàn là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Samolella Choleraesuis (vi khuẩn phó thương hàn lợn) gây ra. Lợn ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh, phô biến là lợn con từ cai sữa đên 4 tháng tuôi, ít khi xảy ra ơ lợn đến 6 tháng tuổi (chỉ thấy mắc bệnh ở thể mạn tính).

Vi khuẩn gây bệnh có khả năng tồn tại ngoài môi trường, nếu lợn gặp phải điều kiện bất lợi gây stress như thời tiết thay đổi lúc giao mùa, lúc cai sữa cho lợn con, vận chuyển lợn đi xa, nhập đàn, thay đôi thức ăn một cách đột ngột, thức án bị nấm mốc, do ký sinh trùng,... Lúc này vi khuẩn sẽ xâm nhập vào cơ thể lợn lây qua đường tiêu hóa (gây bệnh cấp tính trên lợn con). Ngoài ra, lợn nái mang thai có thể truyền bệnh cho bào thai.

bệnh phó thương hàn ở lợn

Tóm tắt quá trình sinh bệnh

Thời kỳ nung bệnh kéo dài từ 3 - 6 ngày nhưng có khi kéo dài đến hàng tuần hay hàng tháng tùy thuộc vào số lượng vi khuẩn xâm nhập, độc lực của vi khuấn cũng như sức đề kháng của lợn. Vi khuẩn Samolella Choleraesuis vào cơ thê theo đường tiêu hóa vào hâu, xâm nhập vào ruột, sinh sản và chui qua niêm mạc ruột, dạ dày, gây thủy thũng, hoại tử cục bộ, xuất huyết, gây viêm ruột, viêm dạ dày. Sau đó vi khuẩn xâm nhập vào các tổ chức limpho gây phản ứng hạch viêm, sưng hạch và từ đó vào máu, gây bại huyết, ở những gia súc khỏi bệnh, vi khuẩn có khuynh hưóng cư trú ở một số phủ tạng như gan, hạch limpho...

Triệu chứng

-    Thể cấp tính:

Lợn sốt cao từ 41 - 41,5°c. Giai đoạn đầu lợn táo bón, bí đại tiện, nôn mửa. Sau đó, lợn tiêu chảy phân lỏng màu vàng có mùi khắm, đôi khi có lẫn máu, con vật kêu la đau đớn do viêm dạ dày, viêm ruột nặng.

Lợn thở gấp, ho, suy nhược do bị mất nước. Cuốĩ thời kỳ bệnh, da tụ máu thành từng nốt, đỏ ửng rồi chuyển thành màu tím xanh ở tai, bụng, mặt trong đùi ngực. Bệnh tiến triển trong 2 - 4 ngày, lợn gầy còm, còi cọc, tiêu chảy nhiều rồi chết, với biểu hiện ở bụng và chân có vết tím bầm.

-    Thể mạn tính:

+ Lợn gầy yếu dần, ăn uống giảm sút, chậm lớn, thiếu máu, da xanh, có khi trên da có những mảng đỏ hoặc bầm tím. Lợn tiêu chảy phân lỏng vàng rất hôi thối.

+ Thở khó, ho, sau khi vận động con vật thường mệt nhọc, đi lại khó khăn. Bệnh kéo dài trong vài tuần, một sô" có thể khỏi bệnh nhưng chậm lớn.

 

Bệnh tích

-    Thể cấp tính:

+ Lách sưng to, đặc biệt là 1/3 phần ở giữa sưng to hơn, dai như cao su, có màu xanh thẫm

+ Hạch limpho sưng, tụ máu, xuất huyết.

+ Gan tụ máu có nốt hoại tử bằng hạt kê.

+ Có những điểm hoại tử ở vỏ thận.

+ Phổi tụ máu và có các ổ viêm, ruột sưng, nhiều nước

+ Niêm mạc dạ dày và ruột viêm đỏ, có điểm xuất huyết, đôi khi có vết loét như hạt đậu.

- Thể mạn tính:

+ Bệnh tích chủ yếu ở dạ dày và ruột.

 + Niêm mạc dạ dày và ruột viêm đỏ từng đám ở một già và ruột non có nhiều đám loét bờ cạn, những đám loét này phủ fibrin.                                                      

+ Lách không sưng, đôi khi có những nốt hoại tử to băng quả mận.

+ Gan có nốt viêm hoại tử màu xám bằng hạt đậu

+ Phối viêm sưng có ổ hoại tử màu vàng xám.

Phòng bệnh

-  Mua lợn từ nơi không có bệnh, cách ly và theo dõi ít nhất 2 tuần rồi mới nhập đàn.

-Vệ sinh phòng bệnh: Định kỳ sát trùng chuồng trại, máng ăn, máng uống, đảm bảo cung cấp đủ thức ăn và nước uống sạch, không cho lợn ăn thức ăn ôi thiu ẩm mốc.

-     Nên áp dụng biện pháp cùng vào - cùng ra, chuồng sẽ được để trống khoảng 5 - 7 ngày.

-     Phải sát trùng chuồng trại và dụng cụ thật kỹ sau mỗi lứa lợn.

-   Phòng bệnh bằng vắc-xin: Định kỳ tiêm phòng vắc- xin phó thương hàn cho lợn con và lợn thịt theo quy trình tiêm phòng vắc-xin tại địa phương. Riêng đối với lợn nái, nên tiêm trước khi phối giống 10-15 ngày là tôt nhất để lợn con sinh ra có khả năng miên dịch do sữa mẹ truyền sang chống bệnh trong thời gian đâu.

Điêu trị

-      Có thể sử dụng một trong các loại thuổc kháng sinh sau:

+ Clorfenicol, liều lml/20kg thể trọng.

+ Gentamycine 20 - 50mg/kg, 2 lần/ngày.

+ TyloPC liều 1- 2ml/10kg thể trọng.

-      Kết hợp thuốc bổ trợ:

+ Vitamin B1 2,5%, liêu 5ml/con/2 - 3 tháng tuổi

+ Vitamin C 5%, liêu 5 - 10ml/con/2 - 3 tháng tuổi, chia làm 2 lần/ngày.

Liệu trình điều trị 3 - 5 ngày liên tục.

Ngoài ra dùng các loại thuốc bổ sung chất điện giải và mất nước như dung dịch glucose 5% (sinh lý ngọt), chlorua natri 0,9% (sinh lý mặn).

Liều tiêm cho cả 2 dung dịch là 200 - 300mVcon/lần/ngày (có thể tiêm riêng từng loại dung dịch hoặc pha chung 1 lần dung dịch tiêm sinh lý ngọt và sinh lý mặn, theo tỷ lệ 1/1

Bài viết liên quan

Liên hệ với chúng tôi