Kỹ thuật trồng đậu xanh mới nhất

Ở nhiều nơi, cây đậu xanh cũng là cây chủ lực được trồng chuyên canh bởi do điều kiện đất trồng không cho phép trồng các loại hoa màu khác. Nhưng cũng có nhiều vùng cây đậu xanh được đưa. vào trồng xen canh để vừa tận dụng được thời gian nghỉ của đất, vừa tăng thêm thu nhập. Như vậy ta cần căn cứ vào mùa vụ, chất đất, mục đích sản suất để có thời gian gieo trồng hợp lý.

Người ta thường trồng đậu xanh vào các vụ sau:

+ Vụ Đông Xuân: Gieo từ tháng 12-01 dương lịch và thu hoạch từ tháng 02-3 dương lịch. Đây là thời vụ trồng chính, cây phát triển tốt và ít bị sâu bệnh, nhưng phải tốn chi phí tưới.

Thời vụ này thường canh tác đậu xanh trên chân ruộng lúa mùa, trung mùa. Là thời vụ cho năng suất cao và ổn định.

+ Vụ Xuân Hè: Thường trồng sau tết âm lịch. Đậu xanh được gieo vào tháng 2-3 dương lịch và thu hoạch vào tháng 4-5 dương lịch, trồng trên chân ruộng lúa Đông Xuân.

Trái chín vào đầu mùa mưa nên phải hái lúc vừa chín để hạt không bị giảm phẩm chất.

+ Vụ Hè Thu: Gieo từ tháng 4-5 dương lịch và thu hoạch từ tháng 7-8 dương lịch trên chân đất rẫy, đất, cát. Thời vụ này dễ bị sâu bệnh tấn công (sâu xanh, sâu đục trái, bệnh khảm vàng, đốm lá, Fusarium...) nên làm năng suất kém ổn định. Đề phòng bị úng lúc cây con và thu hoạch quả đúng lúc khi quả vừa chín.

kỹ thuật trồng cây đậu xanh

* Chuẩn bị đất :

-  Việc chuẩn bị đất còn tuỳ thuộc vào thành phần của đất mà có các yêu cầu khác nhau, vì cây đậu xanh ngoài rễ cọc còn có rất nhiều rễ chùm, có chức năng hút nước và chất dinh dưỡng để nuôi cây.

. Đất nhiều cát: Không cần cày xới, chỉ cần diệt cỏ, sau đó có thể tiến hành gieo hạt ngay.

. Đất thịt’. Đất cần được cuốc hoặc xới theo hàng trước khi gieo hạt. cần diệt sạch cỏ giữa các hàng xới (nếu có).

. Đất sét nặng: Cày xới cho đất tơi xốp (đến khi cục đất tơi nhỏ còn khoảng 5-6cm), nhưng không quá nhuyễn làm đất dễ bị đóng váng khi tưới.

-    Việc chuẩn bị đất có hai công đoạn cơ bản:

. Cày vỡ đất: Công việc này có rất nhiều tác dụng, nó biến độ phì tiềm tàng của đất thành độ phì hữu hiệu, tăng khả năng cung cấp dinh dưỡng của đất cho cây. Vùi trộn phân bón và tàn dư hữu cơ vào đất, phát huy hiệu lực của phân bón và nước. Ngoài ra nó còn có tác dụng tiêu diệt cỏ dại, tạo ra lớp đất mặt có độ xốp, có cấu tạo thuận lợi cho việc gieo trồng và sự sinh trưởng của cây.

Khi cày vỡ đất có tác dụng cắt đứt thân rễ cỏ, đưa thân và lá cỏ vùi xuống sâu, đưa rễ cỏ dại lên trên mặt ruộng, để dưới tác dụng của ánh sáng mặt tròi và các yếu tô khác, chức năng hút nước của rễ bị cản trở rồi dần mất tác dụng.

Làm lại đất trước khi gieo hạt: Công đoạn này có tác dụng làm vụn nhỏ đất, làm xốp tơi đất. Khi đó các thân cỏ rễ còn lại sẽ trơ ra, tạo điều kiện cho thu gom và tiêu diệt.

Ở những vùng đất có lẫn nhiều sỏi đá, lúc này cần nhặt để đưa ra khỏi khu vực trồng.

Sau khi đã làm lại đất, tiến hành tạo mặt bằng và đánh rãnh thành các mương nhỏ (rộng 40cm, sâu 40-50cm), cách nhau 4-5m để dẫn nước tưới vào ruộng đậu (mùa nắng) hoặc thoát nưốc (mùa mưa). Có thể giữ mực nước mương cách mặt đất 15-30cm để tưới thấm. Trên đất phèn cần lưu ý không nên đảo mương sâu đến tầng phèn để tránh hiện tượng "xì phèn" làm hại cây đậu.

* Chọn giống và gieo giống.

Cần lựa chọn giống tốt, có khả năng kháng bệnh vào cho năng suất cao. Người ta ước tính một ha cần từ 15-20kg hạt đậu xanh giống nếu gieo theo hàng; khoảng 25-30kg nếu gieo sạ (gieo vãi).

Trước khi gieo cần kiểm tra phẩm chất hạt, loại bỏ những hạt lép, hạt nhỏ, hạt mọt... để đảm bảo tỉ lệ nảy mầm cao.

Hạt giống phải có màu sáng, đẹp, nẩy mầm trên 90%, không bị sâu bệnh. Trước khi gieo một ngày, hạt được đem phơi nắng 4 giò để mọc mầm nhanh và đều. Sau đó, hạt cần được xử lý với thuốc sát khuẩn (Arasan, Topsin-M, Benlate 2-3g/kg hạt) và thuốc sát trùng (Basudin 10H, Furadan 3H: 50- 100g/kg hạt) để ngừa sâu bệnh hại cây con.

Nên gieo hạt theo lối rạch hàng (sâu 5cm) hoặc dùng chày tỉa có khía cạn để gieo hốc. Phương pháp sạ ít tốn công, nhưng cho năng suất kém vì khó chăm sóc, ngoại trừ theo băng (rộng l-2m) trên đất đã sửa soạn tốt.

Hạt gieo xong cần được phủ rơm (0,5-0,7kg rơm khô/m2. Đe đủ rơm phủ cho lm2 đậu, cần có đủ lượng rơm của 0,8-l,5m2 lúa). Phủ rơm để giúp đất giữ ẩm, ít bị cỏ dại, bớt hiện tượng "xì phèn" ở đất phèn nên cây đậu mọc tốt hơn.

Đậu gieo theo hàng với khoảng cách hàng cái 40-50cm (mùa mưa và đất tốt nên trồng khoảng cách 50cm), hàng con cách nhau 15-20cm, mỗi hốc để 2 cây (mật độ 20-30 cây/m2 là tốt nhất). Trồng quá dày làm cây dễ bị sâu bệnh và đổ ngã.

* Bón phân

Nếu có phân hữu cơ, nên bón 3-5 tấn/ha, nhất là trên đất sét nặng hoặc đất có nhiều cát.

Phân hoá học nên dùng Urea (46%N), DAP (18- 46-00), Super lân Lâm thao (18% P205), lân Văn Điển (16% P205), KCl (60% K20) để cung cấp N, P, K cho đậu xanh.

Cây đậu xanh hấp thụ N và P nhiều nhất lúc 30-50 ngày sau khi gieo, cần K nhất lúc 30 ngày sau khi gieo.

Phân hoá học nên chia làm nhiều lần bón:

- Bón lót: từ 3 ngày trước khi gieo, chọn 1 trong 2 công thức sau:

. Công thức 1: (100-130) kg DAP/h.a + (30-50) kg KCl/ha.

. Công thức 2: (40-50) kg urea/ha + (250-300) kg Super lân (hay lượng lân Văn Điển tương đương) + (30-50) kg KCl/ha.

Phân bón lót nên rải đều trước khi bừa lần cuối. Ở loại đất phù sa được bồi hằng năm có thể giảm hoặc không cần bón phân Kali cho ruộng đậu.

-   Bón thúc lần 1: (40-45)g Urea/ha lúc 20 ngày sau khi gieo để nuôi mầm hoa. Nên bón phân theo rãnh và kết hợp lúc vun gốc đê đỡ công lao động và phân ít bị mất.

Phân Urea cũng có thể được bón thúc bằng cách pha nước tưới, nhưng hiệu quả sử dụng thường kém hơn.

-   Bón thúc lần 2: (40-45) kg Urea/ha lúc 40 ngày sau khi gieo để nuôi trái và hạt. Cách bón như thúc lần 1.

Tóm lại, lượng phân hoá học bón cho đậu xanh mỗi hecta theo công thức: (50-60) N + (50-60) P2Ori + (30-40) K20, vối N chia đều ở 3 lần bón.

* Chăm sóc

Bao gồm các việc:

-      Giậm hạt và tỉa bỏ cây xâu:

Cần giậm sớm (3-5 ngày sau khi gieo) để cây con mọc không bị cạnh tranh.

Việc tỉa bỏ cây xấu thực hiện lúc 10-15 ngày sau khi gieo, nhổ bỏ các cây xấu ở những nơi mọc dày, mỗi hốc chừa lại 2 cây con tốt nhất, bảo đảm mật độ 20-30 cây/m2.

-      Diệt cỏ:

Cỏ dại có thể làm thất thu 50-70% năng suất đậu xanh và là môi trường lây lan sâu bệnh. Nên diệt cỏ 1-2 lần lúc 15-20 ngày sau khi gieo và 35-40 ngày sau khi gieo.

Có thể diệt cỏ bằng cơ học (xới, cuốc, dùng dao...) hoặc dùng thuốc diệt cỏ Dual 720 EC (l,5kg ai/ha) phun trước khi gieo đậu, lúc hột cỏ chưa nảy mầm.

-      Vun gốc:

Để giảm mức cây đổ ngã (trong mùa mưa) và giúp đất xốp, thoáng, không bị đóng váng sau khi tưới; Có thể kết hợp cùng lúc diệt cỏ.

-      Tưới: Đậu xanh cần nhiều nước lúc mọc mầm và từ trổ hoa đến tạo quả (35-55 ngày sau khi gieo). Có thể cung cấp nước bằng cách:

. Tưới tràn: Chỉ áp dụng từ 30 ngày sau khi gieo trở đi vì cây con chịu úng kém và đất dễ bị đóng váng sau khi tưới làm rễ bị nghẽn, cần đê ý chỉ cho đất ngập nưóc tối đa 1-2 giờ.

. Tưới thấm theo rãnh: Giữ nước thường xuyên trong các mương giữa liếp (cách mặt đất 15-30cm), nước sẽ theo rãnh thấm vào liếp (với liếp không rộng quá 4m).

. Tưới vòi hay thùng: Có hiệu quả, nhưng chi phí cao.

Đất có thuỷ cấp can (cách mặt đất 40-70cm) có thể không cần tưới từ 20 ngày sau khi gieo đất được che phủ tốt.

 

 

 

 

Bài viết liên quan

Liên hệ với chúng tôi