KỸ THUẬT TRỒNG CÀ CHUA HIỆU QUẢ

Muốn trồng cà chua đạt năng suất cao, các hộ nông dân phải chú ý chuẩn bị hạt giống cho tốt, tạo vườn ươm cây đê có cây con khoẻ, đó là yêu cầu đầu tiên để quyết định sự thành công trong việc trồng loại cây này.

Thông thường, theo kinh nghiệm, hạt dùng để gieo phải chọn lọc từ các giống thuần chủng (hoặc giống lai), có tỷ lệ nảy mầm cao, không bị nhiễm các loại sâu bệnh. Tiêu chuẩn hạt giông phải đạt độ thuần khiết hơn 95% và tỷ lệ nảy mầm phải lớn hơn 85%.

Để sản xuất 1 ha cà chua cần 135-250g hạt giống tuỳ mật độ trồng từng vùng, từng thời vụ, từng giống. Hạt cà chua nhỏ nên cần trộn hạt với đất bột để gieo cho đều. Ở các thời vụ có mưa, nắng nhiều cần làm giàn che để tránh ảnh hưởng bất lợi của thời tiết.

Khi gieo hạt, không nên gieo trực tiếp ngoài đồng vì theo kinh nghiệm, gieo trực tiếp khả năng thành công rất ít. Do đó, muốn gieo thành công, cần phải chuẩn bị vườn ươm, ươm cây con trong vườn đế tạo điều kiện cho khả năng sinh trưởng của cây đạt hiệu quả. Ngoài ra, về mặt kinh tế, tiền đầu tư hạt giống sẽ ở mức tối thiểu vì trong vườn ươm, hạt có tỷ lệ nảy mầm cao hơn và đồng đều hơn. Nhò việc cấy cây con ra đồng, sẽ hạn chế được sự mất khoáng trong sản xuất, đó là điều hơn hẳn so với gieo hạt trực tiếp.

     - Cây con được bảo vệ nhờ tránh được những điều kiện thời tiết bất thuận như nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, khô hạn hoặc úng, mưa to..; nhờ đất được khử trùng và phun thuốc phòng trừ sâu bệnh sẽ đạt hiệu quả hơn.

Cách chọn vườn ươm như sau:

     - Vườn phải có ánh nắng, tốt nhất là xung quanh không có các vườn cây lớn vì như vậy vườn cớm nắng lại vừa là chỗ ẩn nấp của côn trùng gây hại hoặc môi giới truyền các loại bệnh hại.

     - Vườn ở nơi đất cao, thoát nước.

     - Vườn có nguồn nước tưới chủ động gần các sông ngòi và nguồn nước không bị ô nhiễm hoặc giếng khoan.

     - Vườn phải gần khu ruộng sản xuất để hạn chế tôi thiểu quá trình vạn chuyên, giảm chi phí vận chuyển và tỷ lệ hao hụt, bảo đảm chất lượng cây giống.

Làm đất vườn ươm:

-   Chọn vùng đất thịt nhẹ, thoát nước, tiện tưới tiêu. Gần khu ruộng trồng để hạn chế vận chuyển xa, tránh làm tổn hại cây con.

-   Sau khi cày bừa, nhặt sạch cỏ dại (cỏ gấu cần phải nhặt sạch tất cả củ), đất không cần làm quá mịn vì như thế sẽ làm đất gí dẽ, rễ cây con còn non yếu sẽ khó hút nước, và không có độ lưu thông không khí trong đất làm hạn chế quá trình hô hấp của hệ rễ.

-   Xử lý đất: có 2 cách bằng nhiệt độ hoặc các thuốc hoá học để hạn chế bệnh và sâu hại, trong đó xử lý đất bằng nhiệt độ là biện pháp tương đối rẻ tiền và đơn giản. Cách làm như sau: rải rơm rạ (hoặc trấu có độ dày khoảng 3-4cm) lên mặt luống rồi đốt, phương pháp này chỉ xử lý được lớp đất trên bề mặt khoảng 4-5cm. Cách xử lý thứ hai là dùng hoá chất: nhằm hạn chế bệnh lở cổ rễ là bệnh chính gây hại cây con trong vườn ươm. Cách làm như sau: chuẩn bị dung dịch íbcmalin 40%, phun lên mặt luống, khoảng 0,5 lít/1m2 đất. Nên xử lý trước khi dùng thuốc diệt nấm. Sau khi phun, phủ nilon lên mặt luống 1 tuần. Sau khi xử lý đất phải đảo lại đất và phơi nắng 4-5 ngày để làm giảm lượng hoá chất còn lại trong đất. Sau đó làm lại luống, chuẩn bị gieo.

-   Lên luống có kích thước rộng 1,4-1,5m. Đối với các giống sớm có thể làm luông nhỏ l-l,2m, trồng dầy, chiều cao luống 20-30cm, chiều dài tuỳ thuộc vào chiều dài vườn ươm và điều kiện cụ thể của từng vưòn ươm và địa phương.

- Dùng phân chuồng đã ủ hoai mục, rải đều lên mặt luông với liều lượng 2kg phân/1m2 đất vườn ươm. Nếu đất có độ màu mỡ thấp, có thể bón bô sung N, P205 và K20 mỗi loại 10g/1m2 đất. Sau đó đảo đều phân với đất.

Thường thì mỗi hécta cần lượng phân bón như sau:

+ Phân chuồng: 25-30 tấn/ha.

+ Phân đạm: 100-130kg/ha.

+ Phân lân: 80-100kg/ha.

+ Phân kali: 100-120kg/ha.

Sau trồng 15-20 ngày thì xối, vun nhẹ và bón thúc đợt 1. Đến giai đoạn cây ra hoa thì vun xới và bón thúc đợt 2.

Rạch hàng với khoảng cách 6cm (cà chua cũng có thể dùng phương pháp gieo vãi, tuy nhiên gieo vãi khó chăm sóc cây con hơn gieo theo hàng).

Kỹ thuật trồng cà chua hiệu quả

Giống và cách thức gieo hạt

Xử lý hạt với Thiram (20% a.i) hoặc Benlate để hạn chế bệnh lở cổ rễ ỏ giai đoạn cây con. Trộn 1g hạt trong 1ml hỗn hợp thuốc nước (1g thuốc + 400ml nước).

Đặc biệt nên xử lý hạt với phôtphat natri (Na3P04.12H20) để hạn chế các bệnh do virut, cần làm trước khi xử lý hạt với các loại thuốc chống nấm. Cách làm như sau: chuẩn bị dung dịch 12,5% phôtphat natri (12,5g Na3P04. 12H20) trong 100ml nước. Bọc hạt trong một túi vải mỏng buộc thật chặt, rồi thả vào dung dịch và quấy đều trong 20 phút. Sau đó đặt túi hạt dưới dòng nước chảy và quấy liên tục trong 1 giờ. Đem rải hạt thành lớp mỏng phơi ở chỗ thông gió hoặc có thê xử lý hạt trước khi gieo với nước nóng hai sôi ba lạnh: ngâm trong nước 50-54°C khoảng 30', rửa lại bằng nước lạnh, hong khô hạt.

     - Gieo hạt: gieo ở độ sâu 0,5-1cm theo hàng, gieo sâu quá làm cây con mọc yếu. Mật độ gieo khoảng 700-900 hạt/m2.

     - Phủ hạt: phủ một lớp đất nhẹ hoặc phân chuồng hoai mục rất mỏng. Sau đó phủ một lớp rơm hoặc trấu lên bề mặt luông đủ để giữ đất ẩm, không bị chai cứng khi tưới, có thể phủ mặt luống bằng lưới nilon. Khi hạt nhú mầm lên khỏi mặt đất phải lập tức lấy rơm rạ và lưới nilon ra. Nếu phủ bằng trấu thì không cần giỡ. Nếu vườn ươm ở xa ruộng hoặc thời tiết không thích hợp, có thể làm khay và gieo hạt trên khay để cây con khoẻ. Kích thước. khay phụ thuộc vào điểu kiện cụ thể của người sản xuất, nhưng khay phải có độ sâu tối thiểu 10-12cm, có thể dùng khay nhựa, khay gỗ, khay xốp... phải thoát nước tốt. Cũng có thể dùng khay có phân thành từng ngăn, mỗi ngăn có đường kính 5cm (có dạng bầu), sau này mỗi cây con sẽ ở trong một ngăn, lấy ra trồng, đảm bảo tỷ lệ sổng cao. Trộn hỗn hợp đất, cát, phân chuồng ủ mục, trấu hun theo tỷ lệ 5: 1: 1: 1 (trấu hun là trấu còn nguyên hình dáng vỏ trấu-hun bằng phương pháp đốt nóng từ từ-cách làm như sau: đổ trấu thành đống, đặt một ống thông hơi trong đông trấu, đốt từ trong đống, trấu sẽ cháy từ từ và cho ta sản phẩm trấu hun nguyên dạng). Trước khi cho vào khay, sau khi hỗn hợp đất được trộn kỹ, rải rơm lên trên và đốt, rồi phun íbcmalin 40%, đậy nilon đen và ủ trong 1 tuần. Sau đó cho đất vào khay để phơi 4-5 ngày cho bay hết thuốc và phơi đất. xếp các khay theo hàng hoặc đặt lên giá.

Tiến hành gieo theo hàng như phương pháp gieo iuống hoặc làm các hốc nhỏ với khoảng cách 5cm, có độ sâu 0,5cm. Cho vào mỗi hốc 2-3 hạt (các hạt lai F1 chỉ gieo 1-2 hạt/bầu) sau đó phủ hạt: như gieo luông.

Ngoài ra, tuỳ thuộc vào điều kiện cụ thể của vườn ươm, có thể làm bầu để tỷ lệ cây con sống cao.

Bầu có thể làm bằng nilon, các loại vật liệu khác. Bầu có đường kính 5-7cm và cao 9-10cm. Kích thước bầu phụ thuộc vào từng loại cây trồng. Các bầu này phải có lỗ thoát nước.

Đất: dùng hỗn hợp đất như gieo trong khay để cho vào bầu.

Làm giàn bảo vệ

Thông thường mùa làm cây con cà chua hay gặp mưa to, gió bão, do vậy, làm giàn che chắn là một yêu cầu cần thiết. Tốt nhất là cắm giàn sau khi vun cao, sau đó lấy dây mềm buộc cho cây dựa vào cọc. Nhà che chắn, có thể làm theo từng luống, giàn che có thể làm bằng cót, lưới nilon hoặc vải màn. Trong điều kiện có thế, tốt nhất nên làm các lớp phủ bằng lưới nilon màu, có mắt lưới nhỏ, vừa có tác dụng che chắn mưa gió, vừa che nắng trong thòi gian đầu. Ở những nơi có điều kiện làm vườn ươm cố định, nên đầu tư nhà lưới, vừa có thể che gió, mưa, vừa bảo vệ được cây con khỏi bị chuột, côn trùng... phá hoại.

Cách chãm sóc cây giống

Trước khi trồng 5-6 ngày tuyệt đôi không tưới, đê cho cây cứng cáp, giảm tối thiểu tỷ lệ chết sau khi trồng.

     - Trước khi nhổ cây giống để trồng 10-12 giò tưới đẫm cho cây con, để hạn chê gây hại lên bộ rễ lúc nhổ.

     - Trồng cây vào chiều mát, vào những ngày nhiều mây càng tốt. Trồng cây sao cho 2 lá mầm nằm trên mặt đất, những cây con vống phải trồng sâu. Sau đó nhấn chặt đất xung quanh gốc và tưới vòng xung quanh để làm chặt đất, tưới ngay sau khi trồng.

Dùng ozoa để tưới, hoặc xây dựng hệ thông tưới phun trong vườn ươm, tưới ngay sau khi gieo hạt và phủ rơm rạ, hàng ngày tưới giữ ẩm và nên tưới ban ngày vào những lúc trời nóng và khô. Không tưới ẩm quá.

      Nên tỉa bỏ cây xấu và tỉa thưa:

     Tỉa lần 1: 2-3 ngày sau khi cây con được 1 lá thật.

     Tỉa lần 2: cây con có 2-3 lá thật, tỉa bỏ các cây yếu, xấu. Những cây tốt nhưng ở những nơi mật độ dày quá có thể nhổ lên và cấy giâm vào chỗ khác, trong trường hợp hạt giống đắt.

Nên tưới cây vào buổi chiều mát nhưng không tưối quá muộn để hạn chế sự phát triển của bệnh lở cổ rễ.

Phải nhổ cỏ thường xuyên, tốt nhất là làm sạch cỏ dại trước khi gieo hạt để hạn chế cỏ phát triển ở giai đoạn cây con. Trong trường hợp cỏ vẫn mọc, phải nhổ từ khi cỏ mới nhú để không làm tổn hại đến rễ cây con.

Nếu cây con quá yếu do thiếu dinh dưỡng, có thể tưới 0,3% dung dịch urê (lấy 3g urê hoà vào trong 1 lít nước) hoặc đạm sunfát (0,5%). Thường xuyên kiểm tra để có biện pháp tưối, phun thuốc, bắt sâu... Trong điều kiện nắng, nóng, hàng ngày nên che nắng cho cây con từ 11-15 giò, sau đó mở lớp che chắn ra. Việc này cần làm khi cây mọc cho đến khi cây có 3 lá thật. Trong những ngày mưa to, phải che chắn tránh mưa làm nát cây. Nêu có nhà lưới nilon hoặc các khung nilon thì không phải che đậy hàng ngày, nhưng ở giai đoạn cây đã được 3 lá thì mở lưới che chắn để cây lược tôi luyện và có đủ ánh sáng cho các hoạt động sống.

Cây cà chua mới ươm rất yếu, dễ bị sâu bệnh nên việc phòng trừ sâu bệnh cho cây con là một việc rất cần thiết.

Có thể sử dụng Ridomil để phun khi cây bị bệnh chất yểu. Cây con trong vườn ươm có thể bị bọ phấn trắng, bọ nhảy hoặc rệp, là vectơ truyền bệnh xoăn lá (virut). Có thể dùng Admire (Imidacloprid) để phun lên lá hoặc phun các loại thuốc nội hấp ỏ các giai đoạn 2 lá thật và 4 lá thật, đặc biệt đốì với cà chua Xuân Hè, hè và Hè Thu, tốt nhất vườn ươm được gieo trong nhà lưới, hoặc gieo trên luống và làm giàn che có phủ lưới, độ dày mắt lưới 60.

Thời vụ trồng cà chua

Ở miền Bắc, một số giống cà chua chịu nóng có thể gieo từ đầu tháng 6 đến tháng 7, trồng khoảng đầu tháng 7 đến cuối tháng 7, cho thu hoạch vào tháng 10 dương lịch. Những giống này thường có trọng lượng quả trung bình 50-80g, quả cứng, dạng quả hơi dài. Trồng ở thời vụ này cần chú ý giai đoạn cây con thường bị mưa, khi cây ra hoa hay bị xoăn lá do đó chú ý phun thuốc trừ bọ phấn, rệp và bọ nhảy là những.môi giới truvền virut từ giai đoạn cây có 2 lá thật đến khi ra hoa. Giai đoạn cây ra hoa có thể dùng một số loại thuốc kích thích đậu quả hiện đang được bán trên thị trường.

Ngoài ra, có thể gieo hạt vào tháng 7, 8, thu hoạch vào cuối tháng 10 đến tháng 12. Đặc điếm của vụ này là nhiệt độ còn cao, mưa nhiều. Do vậy, khi gieo phải làm giàn, tăng cường tưới nước đê giảm nhiệt độ, đồng thời vụ này cà chua hay bị bệnh xoăn lá nên phải chọn giông có khả năng chống chịu khá. Cũng có thể gieo hạt giữa tháng 9 đến giữa tháng 10, thu hoạch cuối tháng 12 đến tháng 3 năm sau. Thời gian này cà chua sinh trương thuận lợi, cần chú ý phòng chống bệnh sương mai khi có các đợt gió mùa đông bắc tràn về.

Nếu gieo hạt vào tháng 11, 12, thu hoạch tháng 3, 4 năm sau, thời gian này do nhiệt độ thấp, hạt lâu mọc, cây sinh trưởng kém, nên tăng cường bón phân hữu cơ để tăng nhiệt độ cho đất, cẩn chú ý phòng chống bệnh mốc sương cho cà chua ở cả giai đoạn vườn ươm và vườn sản xuất.

Nếu gieo hạt cuối tháng 1, đầu tháng 2, thu hoạch vào tháng 5, 6. Vụ này thời tiết không thuận lợi, mưa nhiều, sâu bệnh phá hại nặng.

Còn nếu gieo hạt tháng 2, 3 sẽ thu hoạch tháng 5, 6. Vụ này dùng các giông chịu nóng, thường có thòi gian sinh trưởng ngắn, quả nhỏ 50-70g. Hiện nay đã có các giốhg chịu nóng cho màu chín đỏ trong điều kiện nóng mùa hè. Chú ý tránh mưa cho cây con và phun thuốc trừ bọ phấn, rệp phòng bệnh xoăn lá.

Ở miền Nam, trồng cà chua từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau là thích họp nhất. Trong mùa mưa có thể trồng một số giống, nhưng để trồng được cà chua trong mùa mưa cần áp dụng nghiêm ngặt kỹ thuật trồng.

Tưới nước: Sau khi trồng phải tưới đủ ẩm cho đến khi cây hồi xanh. Sau đó tùy vào độ ẩm đất mà tưói. Tưới rãnh là biện pháp tốt nhất, đốỉ vối cà chua nên tưới vào 2 giai đoạn : Lúc hoa nở rộ và khi trên cây đã có 50% số quả.

 

Bài viết liên quan

Liên hệ với chúng tôi